داستان کوتاه
داستانهای کوتاه ایران و جهان

دونالد بارتلمی (Donald Barthelme)
بارتلمی جونیور، نویسند‌‌ه، رمان‌نویس، ویراستار، خبرنگار و معلم امریکایی، د‌‌ر ۷ آوریل 1931 د‌‌ر فیلاد‌‌لفیای ایالت پنسیلوانیا به د‌‌نیا آمد‌‌. پد‌‌رش معمار مشهوری بود‌‌ و او که پنجمین فرزند‌‌ خانواد‌‌ه بود‌‌ کارش را از روزنامه ‌نگاری د‌‌ر نشریه‌ی مد‌‌رسه‌اش د‌‌ر هیوستن تگزاس آغاز کرد‌‌. د‌‌ر اد‌‌امه‌ی کار روزنامه ‌نگاری، ویراستار نشریه‌ی آکتا د‌‌یورنا شد‌‌. بعد از اتمام تحصیلاتش در دوره دبیرستان براى تحصیل در رشته روزنامه نگارى در پائیز ۱۹۴۹ وارد دانشگاه مى‌شود. هوستون پذیراى این دانشجوى گمنام و نویسنده به نام سالهاى بعد بود. بارتلمى از همان موقع استعدادش را در نگارش و خلق آثار ادبى نشان مى دهد تا جاییکه اداره روزنامه Dily Cougar به وى سپرده مى شود که براى جوانى به سن و سال او افتخارى بس بزرگ بود. پس از آن نوبت به قبول سرپرستی موزه‌ی هنر‌های معاصر هیوستن رسید‌‌ و تنها یک سال بعد‌‌ او به خواسته‌ی قلبی‌اش نویسند‌‌ه‌ی د‌‌استان‌های مد‌‌رن و د‌‌استان‌های فانتزی رسید‌‌. وى  مى‌دانست اگر مدتى دیگر در دانشگاه بماند فارغ التحصیل مى شود اما بنا به دلایلى حین جنگ کره و ژاپن به عضویت ارتش آمریکا درآمد. اما همزمان در روزنامه اى وابسته به ارتش نیز خدمت مى کرد. در سال 1953 در جنگ کره جنگید و در سالهای 1974 و 75 به عنوان پروفسور مهمان در رشته‌ انگلیسی در دانشگاه نیویورک بود. بارتلمی  عضو فرهنگستان امریکا و انستیتو هنر و فرهنگ، انجمن مولفان امریکایی و انجمن قلم بود. وى دو بار ازدواج کرد و یک دختر ماحصل این ازدواجهاست. بارتلمی در 23 ژولای 1989 به دلیل سرطان درگذشت.

بارتلمی هرگز نویسند‌‌‌ه‌ی صرفاً علمی تخیلی و فانتزی محسوب نشد‌‌‌، اما آثاری جریان‌ساز خلق کرد‌‌‌ که از پیشروترین آثار موج ‌نوی علمی‌ تخیلی و سایبرپانک محسوب می‌شود‌‌‌. چارلز مالزورث منتقد آمریکایى در مقدمه کتاب "زندگى شهرى" درباره وى مى گوید: پوچ گرایى چون ساموئل بکت جهان را اساساً مبهم مى داند، سوررئالیست سرخوشى چون ریچاد براتیگان آن را متضاد مى بیند اما به نظر بارتلمى جهان هردوى این هاست. داستانهایش هیچ کجا جهان را به تمامى قبول یا رد نمى کنند. بارتلمى فلسفى نویس است. اندیشه ها و آثارش ریشه هاى عمیقى در دو مکتب اگزیستانسیالیسم و پست مدرنیسم دارند. پیوستگى بارتلمى با این مکاتب به گونه اى نیست که در تم ها و سبک و سیاق داستان هایش، اشاره مستقیمى به این اندیشه ها کرده باشد بلکه کارکرد ارگانیک سبک بدیع و گریز از مرکز او طورى است که خواننده، نزدیکى بارتلمى را با اندیشمندانى چون رولان بارت، ژان پل سارتر، فوکو و دریدا احساس مى کند.

از مجموعه داستانهای بارتلمی می‌توان به موارد زیر اشار کرد: داستان کوتاه "امتحان"، "برگرد دکتر کالیگاری" (1964)، "عادات ناگفتنی"، "اعمال نامعمول"، "ماشین آتش نشانى نامنظم"، "پدر مرده" (۱۹۷۵)، "بهشت" (۱۹۸۶)، "پادشاه" (1990)، مجموعه قصه کوتاه "زندگی شهری" (1970)، داستان کوتاه "مدرسه"، مجموعه قصه کوتاه "آماتور" (1976) با ترجمه‌ی روحی افسر، مجموعه داستان "روی پله‌های کنسرواتور"،  رمان "سفید برفی" (۱۹۶۷) و مجموعه قصه کوتاه "مرد ماسه‌ای". وى در ۱۹۶۶ جایزه بورسیه موزه گوگن هایم Guggen heim را از آن خود مى کند. در 1971 کتاب "زندگى شهرى" او از دید مجله تایم به عنوان کتاب برگزیده سال انتخاب مى شود. در ۱۹۷۲ جایزه کتاب ملى در عرصه ادبیات کودک براى "ماشین آتش نشانى نامنظم" به وى مى رسد. نامزد دریافت جایزه کتاب مجمع ملى منتقدان آمریکا PENN، برنده جایزه جسى جونز و… نیز از دیگر افتخارات این نویسنده است.

اولین کتابی که از بارتلمی به زبان فارسی منتشر شد "زندگی شهری" بود. شاید یکی از معروفترین قصه‌های‌اش "اولین اشتباهی که نی‌نی کرد" باشد. قصه‌ای که در آن پدری برای کودک خردسالش مجازات تعیین می‌کند. چون کودک کتابها را پاره می کند و از بین‌می‌برد. پدر برای هر برگی که او پاره کند، چند روزی مجازات در نظر می‌گیرد، در نهایت‌می‌بینیم که کودک با پاره کردن کتابی به مدت طولانی حبس محکوم می‌شود. بارتلمی سعی کرده است در داستان‌های‌اش با رویکری تازه به عناصر داستانی همچون شخصیت، طرح، جایگاه و …نگاه کند ودر بیان داستانش به زبانی تازه دست یابد. و به واسطه‌ همین زبان هم دنیای داستانی مختص به خود بیافریند دنیایی که در جایی بین دنیای واقعی و دنیای خیالی جای می‌گیرد. روح قصه‌های سرد و عیان قصه‌های او بیانگر جامعه‌ای هست که بارتلمی قصد به تصویر کشیدن آن را دارد، بیهودگی کارکردن در جامعه‌ای پساصنعتی، انفصال روابط آدمیان در جوامع مدرن و مسائلی از این دست. داستان‌های بارتلمی، ادبیات خالص است. او نویسنده‌ای نیست که در بند یک روایت تراژیک خود را گرفتار کند. او تلخی، خستگی و فروپاشی ارزش‌های دنیای مدرن را در داستان‌هایش اجرا می‌کند. به همین دلیل است که نتیجه‌اش، ادبیات نابی است که وقت خواندش، می‌توان شیفته ساختار سهل و ممتنعش شویم؛ ساختاری که با وجود سادگی ظاهری،‌ بسیار پیچیده و هنرمندانه است.

"پیانو نواز" نوشته دونالد بارتلمی داستانی است با مایه‌ای کنایی و معماوار. نویسنده عناصر و آحاد مایه داستان، یا طرح و نقشه آن را به عمد پیچانده است؛ به‌ طوری که خواننده با متن ارتباط لازم را برقرار نمی‌کند، یا به سختی ارتباط برقرار می‌کند. بارتلمی دایماً از تشبیه و استعاره و کنایه استفاده کرده است، و هریک از این عناصر یا صنایع را هم به نحو مستقل، بدون رابطه طبیعی و سازنده با یک ‌دیگر، در متن گنجانده است. در همان عبارت نخست داستان پریسیلاهسِ پنج ساله به یک صندوق پستی تشبیه می‌شود، و بلافاصله از زبان راوی می‌خوانیم که مطمئناً یک پروانه توی آن صندوق پستی گیر افتاده است. کدام پروانه؟ نویسنده به همین عبارت بسنده می‌کند. کد یا کلیدی داده نمی‌شود که خواننده به رابطه میان پروانه و آن صندوق پستی ـ که ظاهراً کنایه‌ای از پریسیلاهس است ـ پی‌ببرد. عبارت‌ها، یا استعاره‌ها و کنایه‌های دیگر، کمابیش به همین سیاق است.

بارتلمی در ویکی پدیا
دونالد بارتلمی (به انگلیسی: Donald Barthelme) نویسنده پسانوگرای آمریکایی بود. او همچنین به عنوان خبرنگار روزنامه، سردبیر مجله، مدیر موزه و استاد دانشگاه کار کرد. او یکی از بنیان‌گذاران اصلی رشته نویسندگی خلاق دانشگاه هوستون بود.
دونالد بارتلمی در سال ۱۹۳۱ در فیلادلفیا به دنیا آمد. دو سال بعد خانواده او به تگزاس نقل مکان کردند، در آنجا پدر بارتلمی استاد معماری در دانشگاه هوستون شد. در همین دانشگاه بارتلمی در رشته روزنامه نگاری تحصیل کرد. او در سال ۱۹۵۳ به جنگ کره اعزام گشت و در آن‌جا در یک روزنامه ارتشی کار می‌کرد. بعد از بازگشت به آمریکا تحصیلات خود را در رشته فلسفه دانشگاه هوستون ادامه داد، اما در سال ۱۹۵۷ بدون گرفتن مدرک از ادامه تحصیل منصرف شد.
در سال ۱۹۶۱ اولین داستان کوتاه اش را منتشر ساخت. بارتلمی چهار بار ازدواج کرد، از همسر سومش صاحب دختری به نام آنی و از همسر چهارمش صاحب دختر دومش، کیت، شد. دونالد بارتلمی در سال 1989 به علت سرطان درگذشت. بارتلمی را عموماً پدرِ داستان‌های پسانوگرا می‌دانند. او در گونه علمی‌تخیلی و خیال‌پردازی هم فعالیت داشته است. بارتلمی هرگز نویسنده علمی تخیلی و خیال‌پردازی نبود، اما آثاری جریان‌ساز خلق کرد که از پیشروترین آثار موج‌نوی علمی‌تخیلی و سایبرپانک محسوب می‌شود.
دونالد بارتلمی را عموماً پدرِ داستان‌های پسانوگرا می‌دانند. او در گونه ی علمی‌تخیلی و خیال‌پردازی هم فعالیت داشته است. بارتلمی هرگز نویسنده ی علمی تخیلی و خیال‌پردازی نبود، اما آثاری جریان‌ساز خلق کرد که از پیشروترین آثار موج‌نوی علمی‌تخیلی و سایبرپانک محسوب می‌شود.

نگاهی دیگر
(Donald Barthelme, 1931 – 1989)
دونالد بارتلمی در سال ۱۹۳۱ در فیلادلیفا ایالت پنسیلوانیا به دنیا آمد و بعد به هوستون ایالت تگزاس کوچ کرد و پس از دو سال اقامت و حضور در ارتش آمریکا به نیویورک رفت تا در اوایل دهه‌ی۱۹۶۰ به نویسنده‌ای مشهور بدل شود.
پدر او معمار مدرن بود که برای شرکت مایس و همکاران کار‌می‌کرد. مطابق انتظار در چنین خانواده ای کتاب خانه‌ای بود که پر از کتاب بود و این امر دونالد را در ۱۰ سالگی بر آن داشت که نویسنده شود. وقتی نوشتن آغاز کرد بلافاصله استفاده از کلماتی را که توسط نویسندگان شهیری چون تی اس الیوت و جیمز جویس به کار‌می‌رفت، آموخت.
در اوایل دهه‌ی ۱۹۵۰ دوران دانشگاه را به پایان برد و به عنوان سردبیر روزنامه‌ی دانشگاه که کوگار نام داشت مطرح شد. پس از آن به نگارش مقالات فرهنگی و هنری در روزنامه هوستون پست پرداخت.
تحصیلات وی وقتی عازم جنگ شد دچار وقفه گشت اما زمانی که وارد کره شد جنگ به اتمام رسیده بود و از این رو به هوستون بازگشت. آن جا بود که با موریس ناتانسون» استاد فلسفه که در زمان غیبت بارتلمی وارد دانشگاه شده بود، آشنا شد. موریس دوست سراسر عمر وی بود.
سال ۱۹۶۲ به نیویورک رفت و سال پس از آن داستان «دور آخر» را در نشریه‌ی نیویورک منتشر ساخت و از آن به بعد به شغل مورد علاقه‌ی خود ادامه داد. او دوبار ازدواج کرد و طلاق داد و صاحب یک دختر شد. بسیاری از منتقدین به ازدواج و طلاق و مشکلات خانوادگی او بیش از دیگر زوایای زندگی اش توجه دارند.
حاصل تلاش مداوم او چهار داستان به نام «سفید برفی»، «پدر مرده»، «بهشت»، «شاه» و صدها داستان کوتاه بود که در مجموعه ای به نام شصت داستان و چهل داستان گردآوری شد.
کتابی که با عنوان Slightly Irregular Fire Engine و با کمک دختر خود نوشت؛ جایزه‌ی بهترین کتاب کودک سال ۱۹۷۲ را از آن وی کرد. دونالد بارتلمی در سال ۱۹۸۹ براثر سرطان درگذشت.

نگاهی دیگر به بارتلمی
دونالد بارتلمی از بزرگترین داستان نویسان دوران پس از جنگ و پست مدرن در ایالات متحده است.
وی بیشتر دوران جوانی اش را صرف روزنامه نگاری هم در دنیای نظامی و هم در دنیای غیر نظامی نمود.
بارتلمی اولین رمان خود را به لطف دریافت بورسیه ی گوگنهایم در سال 1967، بنام سپید برفی به رشته ی تحریر در آورد.
بارتلمی چه درداستان‌های کوتاه و چه در رمان‌های خود دست به شرح و توصیف دنیاهای غیر واقعی و باور نکردنی‌می‌زد ، بطوری که داستان‌های سنتی و کلاسیک توان دربرگرفتن اینچنین موضوعاتی را در خود نداشتند. وی در داستان هایش از اصطلاحات مخصوص و دست و پاشکسته، پانوشت‌های جعلی، کنایه‌های پوشیده و عمیق، خلاقیت هایی مختلف در چاپ، طنز‌های معنی دار و گیرا و حکایات بی اعتدال و افراطی که دقیقا درخور تصورات یک ابزورد واقعیست استفاده‌می‌کرد.
نوشته‌های وی در ابتدا بسیار گنگ و نامفهوم بنظر‌می‌رسد. دلیل این امر وجود اتفاقات نامربوط ، پارگراف‌های پرت و بی ربط و بعضی مواقع تشابهات بدون شباهت و در کل یک عدم انسجام کلی در متون وی‌می‌باشد.
از دید دیگر ، همین دلایل است که بارتلمی را جز پیشگامان ادبیات پست مدرن آمریکا و حتی جهان قرار‌می‌دهد که بدین سان فضا و جو ادبیات جدید را جلوی دیدگان خواننده و مخاطبین‌می‌آورد و آنها را با این نوع ادبیات جدید آشنا‌می‌کند.

آثار
رمان ها:

(1967) سپید برفی
(1975) پدر مرده
(1986) پارادایز
(1990) شاه
مجموعه داستان:
(1964) برگرد، دکتر کالیگاری
(1968) تمرین‌های ناگفتنی، رفتارهای غیر طبیعی
(1970) زندگی شهری
(1972) اندوه
(1974) لذت گناه آلود
(1976) آماتورها
(1979) روزهای بزرگ
(1981) شصت داستان
(1983) شبانه به شهرهای خیلی دور
(1987) بار سَم
(1987) چهل داستان

جوایز
۱۹۶۶ : برنده ی جایزه ی بورسیه ی گوگنهایم
۱۹۷۱ : برنده ی جایزه ی کتاب سال در لیست کتابهای سال مجله ی تایم برای کتاب زندگی شهری
۱۹۷۲ : جایزه ی کتاب ملی برای ادبیات کودکان، بخاطر کتاب ماشین آتش نشانی نامنظم یا از اینجا به اونجا. برنده ی جایزه ی ملی از موسسه ی ملی هنر و ادب
۱۹۷۶ : برنده ی جایزه ی جسی هلمن جونز از موسسه ی ادبیات تگزاس برای کتاب پدر مرده
۱۹۸۲ : کاندید جایزه ی کتاب مجمع ملی منتقدین ، جایزه ی قلم/فالکنر در ادبیات داستانی و کتاب برگزیده ی لس آنجلس تامز، همگی برای کتاب شصت داستان.
۱۹۸۸ : جایزه ی Rea برای داستان کوتاه

مشخصات
زادروز: ۷ آوریل ۱۹۳۱
محل تولد: فیلادلفیا, پنسیلوانیا
مرگ: ۲۳ ژوئن ۱۹۸۹ (۵۸ سال)
محل مرگ: هوستون, تگزاس
ملیت: آمریکایی
بنیانگذار: از بنیان‌گذاران اصلی رشته‌ی نویسندگی خلاق دانشگاه هوستون
پیشه: نویسنده, خبرنگار, روزنامه‌نگار, سردبیر مجله, مدیر موزه و استاد دانشگاه
سبک نوشتاری: پسانوگرایی
اثرگذاشته بر: جیمز جویس, ساموئل بکت
اثرپذیرفته از: توماس پینچن

  • برچسب ها:
  • admin
https://www.dastankootah.com/?p=1623
لینک کوتاه مطلب:
موضوعات
درباره سایت
داستان کوتاه
آخرین نظرات
کلیه حقوق این وبسایت متعلق به " داستان کوتاه " بوده و هر گونه کپی برداری ممنوع میباشد!
طبق ماده 12 فصل سوم قانون جرائم رایانه ای کپی برداری از قالب و محتوا پیگرد قانونی خواهد داشت.